# Güvenilir Python Otomasyonu: Log, Hata, Test ve Güvenlik

## Profesyonel otomasyonun özellikleri

- **İdempotent:** Aynı girdiyle yeniden çalışınca veri bozmaz.
- **Gözlemlenebilir:** Ne yaptığını, ne kadar sürdüğünü ve neden durduğunu kaydeder.
- **Sınırlandırılmış:** Yalnızca izin verilen dosya, hesap ve servislerde işlem yapar.
- **Test edilebilir:** Dış sistemler ayrılmış, küçük işlevler doğrulanabilir.
- **Geri alınabilir:** Değişiklik öncesi yedek veya işlem günlüğü üretir.

## Logging başlangıcı

```python
import logging

logging.basicConfig(
    level=logging.INFO,
    format="%(asctime)s %(levelname)s %(name)s %(message)s",
)
logger = logging.getLogger(__name__)

logger.info("Otomasyon başladı")
```

## Hata yönetimi

- Yalnızca işleyebileceğin hatayı yakala; çıplak `except:` kullanma.
- Kullanıcı hatası, geçici ağ hatası ve programlama hatasını ayır.
- Hata mesajına bağlam ekle ancak parola/token ekleme.
- Kısmi çıktıyı “başarılı” gibi yayımlama.
- Gerekli temizliği `finally` veya bağlam yöneticisiyle yap.

## Test piramidi

- ☐ Saf dönüştürme işlevleri için birim testleri
- ☐ Geçici klasör ve örnek dosyalarla bütünleşme testleri
- ☐ API ve e-posta için sahte istemci/test sunucusu
- ☐ Gerçek sisteme yazmadan uçtan uca dry-run
- ☐ Hata senaryoları: boş veri, yetki yok, ağ kesintisi, disk dolu

## Sır ve veri güvenliği

- Parola, token ve bağlantı bilgisini koda veya Git'e yazma.
- Çevre değişkeni ya da işletim sistemi sır deposu kullan.
- Loglarda kişisel verileri maskele.
- En az yetkili servis hesabı kullan.
- Kullanıcıdan gelen dosya, URL ve yolları güvenilmez kabul edip doğrula.

## Yayına alma kontrolü

- ☐ Temiz ortamda kurulum testi
- ☐ Sabitlenmiş bağımlılık sürümleri
- ☐ Dry-run ve geri alma denemesi
- ☐ Log rotasyonu ve disk kullanım sınırı
- ☐ Zaman aşımı ve yeniden deneme üst sınırı
- ☐ Başarı/hata bildirimi
- ☐ Çalıştırma kılavuzu ve sorumlu kişi

## Kaynaklar

- [Python Logging HOWTO](https://docs.python.org/3/howto/logging.html)
- [Python hatalar ve istisnalar öğreticisi](https://docs.python.org/3/tutorial/errors.html)
- [Python unittest dokümantasyonu](https://docs.python.org/3/library/unittest.html)
